Odadan odaya gezdi, annelerini yıllardır görmeyen adamlarla oturdu; çünkü yıllardır gelmiyorlardı. Ellerini tuttu, onlara espriler yaptı ve bir kurabiye verdi. “Ye bebeğim, iyi gelecek.”
Ve hemşireler günlerdir yemek yemeyen hastaların bir anda yemek istemeye başlamalarını izledi.
On yılı aşan bir süre hayatı böyle geçti. Günde hemen hemen altı yüz çikolatalı kek, haftada yirmi iki buçuk kilo un.
Pijamalarını yıkadı, cenazelerine gitti. Ölürlerken birçoğunun elinden tuttu. Bunların hepsini de Uyuşturucuyla Savaş devam ederken yaptı.
1992'de yetmişindeyken tekrar tutuklandı, bu defa ağır suç kapsamında –ve bu defa dosyasına bakan savcılar bir mükerrer suçlu gördüler. İddiaya göre içlerinden biri “bu hanımefendinin arkasını mahkemede tekmeleyeceğini” söyledi.
Onlar bir uyuşturucu taciriyle uğraştıklarını düşünüyordu. Aslında ellerinde San Francisco'nun en sevilen kadını vardı.
Haber orman yangınıymışçasına yayılınca şehir ayağa kalktı. Sadece aktivistler değil, doktorlar, hemşireler ve kimse bunu yapmazken ölmekte olan oğullarına bakarken onu gören ebeveynler de.
Mary Jane duruşmayı kendisi için kürsüye dönüştürdü. Gazeteciler ona hapisten korkup korkmadığını, serbest bırakırlarsa durup durmayacağını soruyorlardı. Onun cevabı bu oldu: “Eğer narkotik polisleri AIDS'li çocuklarım için yiyecek pişirmeyi bırakacağımı sanıyorlarsa, Macy's(1)'in penceresinde kendilerine anatomik olarak iddialı bir şey yapabilirler.” Bu cevabı ülkenin gazetelerinde dolaştı.
San Francisco Genel Hastanesi'nin doktorları mahkemeye onun kurabiye ve keklerinin tıbbi olarak gerekli olduğunu yazdı. Hastalar tanıklık etti ve suçlamalar düşürüldü.
Eve gidip duraklamadı, çünkü beraatı hala yatakta olan kimseye yardımcı olmuyordu. Dennis Peron'la(2) birlik olarak San Francisco Kenevir Alıcıları Kulübü'nü kurdu, bu ABD'deki ilk halk dispanseriydi.
Bozulan sağlığıyla eyalette yolculuk ederek Tasarı 215(3) için kampanya yaptı, sade bir dille tartıştığı şey özgürlük veya vergi geliri değil; ölmekte olan adamlarla birçok doktordan daha çok oturmuş bir büyükanneden gelen acı ve merhametti.
1996'da tasarı geçti ve California tıbbi kenevir kullanımını yasallaştıran ilk eyalet oldu. Her şey buradan devam etti.
Eğer tarifleri yasallaşırsa bunu Betty Crocker'a(3) satacağını ve hastalarının oturması için büyük bir ev satın alacağına dair şakalar yapardı.
Tarifini hiç satmadı. 1999'da yetmiş yedi yaşında bir bakımevinde parasız bir halde hayata veda etti.
Bu tarifi acı, mide bulantısı ve kasılma nöbetleri için kullanan milyonlarca insanın çoğu Mary Jane Rathbun'ın ismini hiç duymadı. Günde altı yüz hastayı, otobüs yolculuklarını veya cenazeleri bilmiyorlar.
Mahkeme bir kadını “cezasını çekmesi için” AIDS koğuşuna gönderdi. Bu “ceza”, Amerikan uyuşturucu kanunu tarihinde en kötü hükümdü, hastanelerdeki bu adamlar içinse en iyi şeydi.
(1) : Macy's, kıyafet ve ev eşyaları satan bir zincir mağazadır.
(2) : Dennis Peron, 1990'larda kenevirin yasallaştırılması için kampanya yapan bir aktivistti. California'da birçok kişiyi etkileyerek ABD'de kenevir tartışmasının değişimini hazırladı.
(3) Tasarı 215 veya Merhametli Kullanım Yasası, 1996'da çıkan ve tıbbı kenevir kullanımına serbesti veren California yasası.
(4) Betty Crocker, müşterilerin kişisel yemek tarifi sorularına cevap vermek için Washburn-Crosby şirketi tarafından 1921'de yaratılmış bir yemek markası ve hikâye karakteridir.






