MHP Grup Başkan Vekili Sultan Aşkın, İBB Meclisi'nde görüşülen İSKİ 2025 Faaliyet Raporu'nda su zamlarından dere ıslahlarına, kanal bağlama ücretlerinden ihale süreçlerine kadar birçok başlıkta sert eleştiriler yöneltti. Aşkın, “İSKİ yatırımda değil maliyet artışında şampiyon oldu” diyerek özellikle Silivri'deki dere ıslah çalışmalarındaki gerilemeye dikkat çekti.
Sultan Aşkın, İBB Meclisi Mayıs ayı oturumunda İSKİ'nin 2025 yılı faaliyet raporu üzerine Milliyetçi Hareket Partisi grubu adına dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Konuşmasına İSKİ çalışanlarına teşekkür ederek başlayan Aşkın, su yönetiminin yalnızca teknik değil aynı zamanda medeniyet ve sürdürülebilirlik meselesi olduğunu söyledi.“Bu kadim şehirde hüküm süren her medeniyetin birinci önceliği hep aynı olmuştur; suya hükmetmek ve suyu halka ulaştırmak” diyen Aşkın, bir şehrin medeniyet seviyesinin musluğundan akan suyun kalitesi ve doğaya bıraktığı atığın temizliğiyle ölçüldüğünü ifade etti.
“İSKİ, İSTANBUL'UN GELECEĞİNİ İNŞA ETMEKTEDİR”
İSKİ'nin İstanbul'un geleceği açısından hayati bir kurum olduğunu vurgulayan Sultan Aşkın, kurumun teknik ve mali yapısının güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Aşkın konuşmasında şu ifadeleri kullandı:“Her bir damla suyun değerini bilerek hareket etmek zorundayız. Çünkü biliyoruz ki su biterse hayat biter.”
“SU FATURALARI EVLERDE İLK SIRAYA YERLEŞTİ”
İSKİ'nin 2025 yılı faaliyetlerini eleştiren Aşkın, ortaya çıkan tablonun verimlilikten uzak olduğunu savundu. İstanbul'da vatandaşların en büyük gider kalemlerinden birinin artık su faturaları haline geldiğini belirten Aşkın, suyun ticari bir meta değil temel bir insan hakkı olduğunun altını çizdi.Aşkın, “İSKİ kaynakları yönetememenin faturasını halka kesme anlayışıyla bir yönetim sergilemektedir” dedi.
“SUYA YÜZDE 1391 ARTIŞ”
Su fiyatlarındaki artışa dikkat çeken Sultan Aşkın, 2019 yılında 4 TL olan metreküp su bedelinin 2025 yılı Aralık ayı itibarıyla 52,45 TL'ye yükseldiğini, bugün ise en düşük abonelikte metreküp fiyatının 59,67 TL seviyesine ulaştığını söyledi.Bu artışın yaklaşık 15 kata denk geldiğini ifade eden Aşkın, bunun yüzde 1391,75'lik bir zam anlamına geldiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:“Yaşam kaynağımız suyun fiyatındaki bu artış ne dövizdeki yükselişle ne elektrik maliyetleriyle ne de akaryakıt fiyatlarıyla açıklanabilecek bir artıştır.”
“BÜTÇE BÜYÜDÜ, YATIRIM ORANI GERİLEDİ”
Faaliyet raporundaki rakamlar üzerinden değerlendirmelerini sürdüren Aşkın, bütçe büyümesine rağmen yatırımlara ayrılan payın düştüğünü ifade etti.İSKİ'nin altyapıyı geliştirmek yerine mevcut sistemi döndürmeye çalışan bir yapıya dönüştüğünü savunan Aşkın, “Bütçe yüzde 70 artarken, şebeke hattının binde 3 oranında artması ve terfi gücünün azalması ciddi bir başarısızlık tablosudur” dedi.
“ŞEHRİN GELECEĞİ ADINA ENDİŞE VERİCİ”
İSKİ'nin teknik kapasitesindeki durağanlığın ve bazı alanlardaki gerilemenin yalnızca operasyonel bir sorun olmadığını belirten Sultan Aşkın, bunun İstanbul'un geleceği açısından da ciddi riskler taşıdığını söyledi.Aşkın, “Bu tablo aynı zamanda şehrin geleceğine dair ciddi bir endişeyi beraberinde getirmektedir” ifadelerini kullandı.
“16 MİLYONLUK ŞEHİRDE 66 KİLOMETRELİK HAT ARTIŞI DURAKLAMA DEMEKTİR”
Sultan Aşkın, İBB Meclisi Mayıs ayı oturumunda İSKİ'nin yatırım performansını sert sözlerle eleştirdi. İstanbul gibi sürekli büyüyen bir metropolde altyapı yatırımlarının yetersiz kaldığını savunan Aşkın, rakamların ciddi bir durgunluğa işaret ettiğini söyledi.Yatırım bütçesinin yaklaşık 11 milyar TL arttığını ifade eden Aşkın, buna rağmen yeni şebeke hattı çalışmalarının beklentilerin çok altında kaldığını belirtti.“İSKİ'nin operasyonel hızı İstanbul'un büyüme hızının çok gerisinde kalmıştır” diyen Aşkın, “Koca bir yılda sadece 66 kilometre yeni hat yapılmıştır. 16 milyonluk bir metropolde bu artış duraklama demektir” ifadelerini kullandı.
“İÇME SUYU İSALE HATTI SADECE 7 KİLOMETRE ARTTI”
İçme suyu isale hattındaki artışın da yetersiz olduğunu savunan Sultan Aşkın, 2025 yılı boyunca sadece 7 kilometrelik bir artış gerçekleştiğini söyledi.Bu durumun İstanbul'un yeni gelişim bölgelerine su ulaştırılması konusunda yönetimin yavaş kaldığını gösterdiğini ifade eden Aşkın, mevcut şebekenin yenilenmesine yönelik yeterli çalışmanın da faaliyet raporunda görülmediğini dile getirdi.
“TERFİ MERKEZLERİNDEKİ GERİLEME AÇIKLAMAYA MUHTAÇTIR”
Konuşmasında terfi merkezlerindeki düşüşe de dikkat çeken Aşkın, su dağıtım sisteminin kalbi olarak tanımladığı merkezlerde gerileme yaşandığını belirtti.Terfi merkezi sayısının 170'ten 167'ye düştüğünü, kurulu gücün ise 448 bin 495 kilovattan 447 bin 987 kilovata gerilediğini söyleyen Aşkın, şu değerlendirmede bulundu:“Su dağıtım sisteminin kalbi olan terfi merkezlerinin sayısının ve toplam gücünün azalması, sistem verimliliğinin düştüğüne veya bazı noktaların devre dışı kaldığına işarettir. Suyun şehre basılmasını sağlayan mekanik gücün azalması bir zafiyettir.”
“İSKİ, DEPOLAMA KAPASİTESİNİ ARTIRMAK YERİNE MEVCUDU KORUYOR”
Su depolarının sayısı ve toplam hacminde de kayda değer bir gelişme yaşanmadığını ifade eden Sultan Aşkın, 2024 ve 2025 verilerinin neredeyse aynı kaldığını söyledi.Olası afet durumlarında ya da ana isale hatlarında yaşanabilecek arızalara karşı rezerv kapasitesinin artırılmasının stratejik önem taşıdığını vurgulayan Aşkın, “İSKİ depolama kapasitesini artırmak yerine mevcut sistemi korumakla yetinmektedir” dedi.
“88 MİLYARLIK BÜTÇEYE RAĞMEN VERİMLİLİK YOK”
İSKİ bütçesinin bir yılda 51 milyar TL'den 88 milyar TL'ye yükseldiğini hatırlatan Aşkın, yüzde 70'i aşan bu artışın hizmet kapasitesine değil, işletme maliyetlerindeki verimsizliğe işaret ettiğini savundu.
“ATIK SU YÖNETİMİNDE VİZYONSUZLUK TABLOSU VAR”
Konuşmasının devamında atık su yönetimini de eleştiren Sultan Aşkın, 2024 yılında 1,65 milyar metreküp olan yıllık arıtılmış atık su miktarının 2025 yılında 1,58 milyar metreküpe gerilediğini söyledi.Yaklaşık 68 milyon metreküplük düşüş yaşandığını belirten Aşkın, “Şehir büyürken arıtılan su miktarının azalması, atık suyun nereye gittiği sorusunu akıllara getirmektedir” dedi.
“GERİ KAZANILAN SU MİKTARININ DÜŞMESİ YÖNETİM ZAFİYETİDİR”
Dünyanın su krizleriyle mücadele ettiği bir dönemde geri kazanılan atık su miktarındaki düşüşün kabul edilemez olduğunu ifade eden Aşkın, günlük geri kazanım miktarının 86 bin metreküpten 84 bin metreküpe gerilediğini söyledi.Bu düşüşün modern belediyecilik anlayışıyla bağdaşmadığını savunan Aşkın, “Atık suyu geri kazanma konusundaki yüzde 2,6'lık gerileme tam bir yönetim zafiyetidir” ifadelerini kullandı.
“MİLYARLARCA LİRALIK YATIRIM BÜTÇESİ NEREYE HARCANIYOR?”
Atık su kolektör ve tünel uzunluğundaki artışın yalnızca 45 kilometrede kaldığını da belirten Sultan Aşkın, milyarlarca liralık yatırım bütçesinin nerede kullanıldığı sorusunu gündeme taşıdı.Aşkın, “Hepimizin aklına şu soru gelmektedir; milyarlarca liralık yatırım bütçesi nereye harcanmaktadır?” dedi.
“İSKİ, 2025 YILINDA YATIRIMDA DEĞİL MALİYET ARTIŞINDA ŞAMPİYON OLMUŞTUR”
Sultan Aşkın, İBB Meclisi Mayıs ayı oturumunda İSKİ'nin 2025 yılı faaliyet raporuna ilişkin eleştirilerini sürdürdü. Bütçesi yüzde 70 büyüyen kurumun hizmet ve yatırım performansında aynı başarıyı gösteremediğini savunan Aşkın, ortaya çıkan tablonun İstanbul adına kaygı verici olduğunu söyledi.“Karşımızda bütçesi yüzde 70 büyüyen ancak arıttığı su miktarı azalan, şebeke hattı eklemekte kaplumbağa hızıyla ilerleyen ve yatırım bütçesini nereye harcadığı belli olmayan bir yapı vardır” diyen Aşkın, bütçe artışının tek başına başarı anlamına gelmeyeceğini ifade etti.“Gerçek başarı, o parayla her damla suyu korumak ve altyapıyı modernize etmektir” dedi.
“İSKİ, MALİYET ARTIŞINDA ŞAMPİYON OLMUŞTUR”
İSKİ'nin 2025 yılında yatırım yerine işletme maliyetlerini büyüttüğünü savunan Sultan Aşkın, konuşmasında şu değerlendirmede bulundu:“İSKİ, 2025 bütçesini artırırken hizmet kalemlerinde ve çevre yatırımlarında maalesef vites küçültmüştür. Rakamlar göstermektedir ki İSKİ, 2025 yılında yatırımda değil, maliyet artışında şampiyon olmuştur.”Atık su geri kazanımının düştüğü, şebeke yatırımlarının ise durma noktasına geldiği bir tablonun “İstanbul vizyonu” olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Aşkın, “Bu tablo İstanbul'a yakışmamaktadır” ifadelerini kullandı.
“KANAL BAĞLAMA ÜCRETİ VATANDAŞIN GÜNDEMİNDEN DÜŞMÜYOR”
Konuşmasında vatandaşların yoğun şekilde şikayet ettiği kanal bağlama ücreti sorununa da dikkat çeken Sultan Aşkın, bu konuyu İBB Meclisi kürsüsünden defalarca gündeme getirdiklerini ancak hâlâ çözüm üretilmediğini söyledi.İSKİ'nin özellikle kentsel dönüşüm süreçlerinde vatandaşlardan yüksek kanal bağlama ücretleri talep ettiğini ifade eden Aşkın, 2019 yılında yaklaşık 2 bin TL olan ücretin bugün 176 bin TL seviyesine çıktığını belirtti.
“KENTSEL DÖNÜŞÜMÜ DESTEKLEMEK YERİNE YÜK GETİRİLİYOR”
Devletin ve belediyelerin kentsel dönüşümde çeşitli harç muafiyetleri sağladığını hatırlatan Aşkın, buna rağmen İSKİ'nin vatandaşlardan yüksek bedeller talep ettiğini söyledi.Vatandaşların daha önce bedelini ödedikleri mevcut kanallar için yeniden ücret ödemek zorunda bırakıldığını savunan Aşkın, bu maliyetlerin özellikle sitelerde milyonlarca lirayı bulduğunu ifade etti.
“KANAL YOK AMA ÜCRET VAR”
Sultan Aşkın, konuşmasının en dikkat çekici bölümünde ise altyapı hizmeti olmayan bölgelerde de kanal bağlama bedeli talep edildiğini öne sürdü.“İSKİ atık su kanal hizmeti veremediği yerlerden de bu bedeli talep ediyor” diyen Aşkın, şu ifadeleri kullandı:“Kanal yok, olmayan kanal için İSKİ vatandaştan kanal ücreti talep ediyor. Vatandaşa da ‘kanal bağlama ücretini öde, sonra da kendine foseptik çukuru yap' deniyor. Vatandaş iki kere mağdur ediliyor, aynı zamanda doğaya da zarar veriliyor.”
“VERİLMEYEN HİZMETİN BEDELİ VATANDAŞTAN ALINIYOR”
İSKİ'nin sunmadığı hizmetin bedelini vatandaştan tahsil ettiğini savunan Sultan Aşkın, bu uygulamanın sosyal belediyecilik anlayışıyla bağdaşmadığını belirterek konuşmasını eleştirilerle sürdürdü.
“İSKİ, MODERN BİR TAŞERON SİSTEMİNE HAPSEDİLMEKTEDİR”
Sultan Aşkın, İBB Meclisi Mayıs ayı oturumunda İSKİ'nin personel yapısı ve dere ıslah projelerine ilişkin dikkat çeken eleştirilerde bulundu. Özellikle iştirak personeli sayısındaki artışa vurgu yapan Aşkın, kamu hizmetlerinin giderek iştirak şirketleri üzerinden yürütüldüğünü söyledi.Memur ve daimi işçi sayısında azalma yaşanırken iştirak personeli sayısının arttığını belirten Aşkın, 2021 yılında 4 bin olan iştirak personeli sayısının 2025 yılında 5 bin 212'ye yükseldiğini ifade etti.Bugün iştirak personelinin toplam çalışanların yüzde 56'sını oluşturduğunu kaydeden Aşkın, “İSKİ, kamu eliyle ve güvenceli kadrolarla yürütülmesi gereken hizmetleri giderek daha fazla iştirak şirketleri üzerinden yürütülen, tabiri caizse modern bir taşeron sistemine hapsetmektedir” dedi.
“DERE ISLAHI KENTSEL DÖNÜŞÜMÜN İLK ADIMIDIR”
Konuşmasının devamında dere ıslah projelerine değinen Sultan Aşkın, dere ıslahının bir tercih değil, kentsel dönüşümün zorunlu başlangıç noktası olduğunu söyledi.Her İSKİ görüşmesinde bu konuyu gündeme getirdiklerini ancak hâlâ çözüm üretilemediğini ifade eden Aşkın, İstanbul'un deprem gerçeğiyle karşı karşıya olduğunu hatırlattı.“Deprem değil bina öldürür” gerçeğine dikkat çeken Aşkın, dere ıslahı eksikliklerinin kentsel dönüşümün önündeki en büyük engellerden biri olduğunu belirtti.
“VATANDAŞIN KARŞISINA ‘BEKLEYİN' CEVABI ÇIKIYOR”
İstanbul'un birçok bölgesinde vatandaşların evlerini dönüştürmek istediğinde dere ıslahı gerekçesiyle beklemek zorunda bırakıldığını ifade eden Aşkın, şu değerlendirmede bulundu:“İstanbul'un göbeğinde, deprem riski en yüksek binalarda oturan vatandaşımız ‘Evimi dönüştüreyim' dediğinde karşısına ‘Dere ıslahı projemiz var, beklemeniz lazım' cevabı çıkıyor.”
“GÜN KURTARMA ODAKLI ÇALIŞMALAR YAPILIYOR”
Yapılan bazı dere ıslah çalışmalarının teknik açıdan yetersiz olduğunu savunan Sultan Aşkın, havza bütünlüğünden uzak projeler nedeniyle bölgelerin hâlâ “Taşkın Risk Alanı” şerhinden çıkarılamadığını söyledi.
“SİLİVRİ'DE ISLAH ÇALIŞMALARI GERİLEDİ”
Kendisinin de meclis üyesi olduğu Silivri ilçesini örnek gösteren Aşkın, bölgede dere ıslahı çalışmalarının yetersiz kaldığını belirtti.Faaliyet raporundaki verilere göre 2025 yılında Silivri'de gerçekleştirilen dere ıslah çalışmasının yalnızca 721 metre olduğunu ifade eden Aşkın, bu rakamın kentsel dönüşümün önünü açmak için son derece yetersiz olduğunu söyledi.2024 yılında gerçekleştirilen ıslah çalışmasının 880 metre olduğunu hatırlatan Aşkın, aciliyet artmasına rağmen metrajın düşürülmesini eleştirdi.
“VATANDAŞIN CAN VE MAL GÜVENLİĞİ HİÇE SAYILIYOR”
Silivri'de dere ıslahı bekleyen binlerce vatandaşın bulunduğunu belirten Aşkın, çalışmaların yetersiz kalmasının hem kentsel dönüşümü geciktirdiğini hem de vatandaşların güvenliğini tehlikeye attığını söyledi.Deprem riskinin yanı sıra iklim krizine bağlı ani yağışların arttığını ifade eden Aşkın, “Silivri gibi kritik bir ilçede ıslah metrajlarını düşürmek, vatandaşın can ve mal güvenliğini açıkça hiçe saymaktır” dedi.
“TUZLA DERESİ ETRAFINDA YAŞAYAN VATANDAŞIN HESABINI KİM VERECEK?”
Sultan Aşkın konuşmasının devamında şu ifadeleri kullandı:“Bunun Türkçesi vatandaşımıza ‘Siz bu çürük binalarda bir 50 yıl daha oturun' demektir. Tuzla Deresi etrafında yaşayan vatandaşın can ve mal güvenliğinin hiçe sayılmasının hesabını kim verecek?”
“İSKİ ŞEFFAFLIK VE HESAP VEREBİLİRLİKLE YÖNETİLMELİ”
Konuşmasının sonunda İSKİ'nin yalnızca bir altyapı kurumu olmadığını vurgulayan Aşkın, su yönetiminin aynı zamanda kamu hukuku ve etik meselesi olduğunu söyledi.İSKİ'nin İstanbul'un en hayati kurumlarından biri olduğunu ifade eden Aşkın, kurumun tüm hizmetlerinde şeffaflık, hesap verebilirlik ve mevzuata tam uyum ilkelerini esas alması gerektiğini belirtti.
“İSKİ'DE ŞEFFAFLIK VE REKABET TARTIŞMASI”
Sultan Aşkın, İBB Meclisi Mayıs ayı oturumunda yaptığı konuşmanın son bölümünde İSKİ'nin ihale süreçlerine ve denetim raporlarına ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Aşkın, büyük bütçeleri yöneten kurumların başarısının yalnızca yatırımlarla değil, vatandaşın kuruma duyduğu güvenle de ölçüldüğünü söyledi.“Vatandaşın kuruma duyduğu güven en önemli ölçüttür” diyen Aşkın, İBB Meclisi Denetim Komisyonu'nun 2025 yılı ek raporunda yer alan bazı tespitleri gündeme taşıdı.
“İHALELERİN BÖLÜNEREK DOĞRUDAN TEMİNLE YAPILDIĞI TESPİT EDİLDİ”
Denetim raporunda, aynı ihale kapsamında değerlendirilebilecek bazı hizmet alımlarının bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiğine dair tespitlerin yer aldığını ifade eden Aşkın, bu durumun kamu kaynaklarının kullanımı açısından soru işaretleri doğurduğunu söyledi.
“REKABET ORTAMI OLUŞMADAN İHALELER SONUÇLANDIRILDI”
Bazı ihalelerde iş deneyim oranları gerekçe gösterilerek teklif verebilecek firmaların sürecin dışında bırakıldığını öne süren Aşkın, rekabet ortamı oluşmadan sonuçlandırılan ihaleler bulunduğunu ifade etti.Aşkın konuşmasında şu değerlendirmeye yer verdi:“Bazı ihalelerde iş deneyim oranları aranarak, ihaleye teklif verebilecek firmaların katılımı engellenmiş ve ihaleler rekabet ortamı oluşmadan sonuçlandırılmıştır.”
“DÜŞÜK TEKLİF VEREN FİRMALAR ELENDİ”
İdari şartnamelerde yer alan bazı teknik yeterlilik kriterlerinin objektif olmadığının da raporlarda tespit edildiğini belirten Sultan Aşkın, teknik yeterlilikle doğrudan ilgisi bulunmayan şartlar nedeniyle düşük teklif veren firmaların elendiğini savundu.Bu durumun kamu zararına yol açtığını ifade eden Aşkın, işlerin daha yüksek bedellerle yaptırıldığını söyledi.
“KURUMSAL KİMLİĞE ZARAR VERİR”
Mevzuat dışına çıkan her adımın hem kurumun kurumsal kimliğine zarar vereceğini hem de mali açıdan olumsuz sonuçlar doğuracağını belirten Aşkın, İSKİ gibi büyük kurumların şeffaflık ilkesinden taviz vermemesi gerektiğini ifade etti.
“İSKİ, İSTANBUL İÇİN HAYATİ ÖNEME SAHİPTİR”
Konuşmasının devamında İSKİ'nin yalnızca İstanbul için değil, Türkiye için de stratejik öneme sahip bir kurum olduğunu vurgulayan Sultan Aşkın, kurumun vatandaşların sağlık, huzur ve mutluluğu için vizyoner projeler üretmek zorunda olduğunu söyledi.Aşkın, mevcut veriler ışığında İSKİ yönetiminin kaynakları daha şeffaf ve verimli kullanması gerektiğini belirtti.
“ORTAK AMACIMIZ İSTANBUL'U GÜVENLİ GELECEĞE HAZIRLAMAK”
Konuşmasının sonunda İSKİ çalışanlarına teşekkür eden Sultan Aşkın, şu ifadeleri kullandı:“Hepimizin ortak amacı kurumlarımızı ve elbette İstanbul'umuzu geleceğe güvenli ve planlı bir şekilde hazırlamaktır.”
Aşkın, yaptığı tespit, eleştiri ve taleplerin İstanbul'da yaşayan vatandaşların sağlığı ve güvenliği açısından dikkate alınmasını temenni ederek, İSKİ Genel Müdürlüğü'nün 2025 yılı faaliyet raporunun İstanbul için hayırlı olmasını diledi.
Sevginar SALİ
