Silivri Belediyesi’nin 1/100000’lik planlar doğrultusunda
belirlediği gelişim süreci ve unsurlarına ilişkin değerlendirme ilçemizin yeni
vizyonunu ortaya koydu. Silivri 2023 yılına şu şekilde ilerleyecek:
“Silivri, İstanbul’un kırsal, eski bir tarihi yerleşmedir.
Bölgede son yıllara kadar ağırlıklı olarak kıyı kullanımı ve 2. konut turizmi
geliştirildi. Silivri merkezi İstanbul Metropoliten Alanı’nın yaklaşık %15-20’si
kadarına hizmet vermekte. Kentin ekonomisi %36 tarım, %29 sanayi, %25 hizmet ve
%10 ticaret sektörüne dayalıdır. Tüm sektör oranlarına bütün olarak
bakıldığında kent ekonomisinin çeşitlilik gösterdiği söylenebilir. Diğer yandan
ekonomik aktivitelerde tarım sektörü en büyük payı almaktadır.
Silivri 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile
Büyükşehir Belediyesine bağlandı. Daha sonra, 5747 Sayılı Büyükşehir Belediyesi
Sınırlarında İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
ile ilk kademe belediyeleri (Selimpaşa, Ortaköy, Kavaklı, Gümüşyaka, B.Çavuşlu,
Değirmenköy, Çanta) Silivri’ye bağlandı.
Silivri nüfusu 1980 yılından bu yana 3 kat arttı. Silivri
İlçesinin 2007 yılında toplam nüfusu 125.364 kişidir. Silivri’nin 7 beldenin
katılımından sonraki 2009 nüfusu 134.000’dir. Yaz mevsiminde bu sayı
500.000’leri bulmakta.
İstanbul 1/100000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı, İstanbul
Büyükşehir Belediyesi tarafından 13.02.2009 tarihinde onaylandı. Planın hedef
yılı 2023. İstanbul 1/100000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda, Silivri merkezinin
kentin batı bölgesine hizmet edecek yeni bir merkez olarak geliştirilmesi
planlanmakta. Silivri’nin planlama vizyonu, İstanbul MİA’ya baskıyı azaltarak
kentsel gelişmeyi batıya yönlendirecek, güçlü ve rekabetçi altyapıya sahip bir
çekim merkez alanı olmaktır. Yeni planla birlikte Silivri’nin yeni rolü artık
alt kademe bir merkez değil birinci derece bir merkezdir. Bu rol, İstanbul’un
en gelişmiş ilçelerinden Bakırköy’ün rolü ile paralellik göstermekte.
Ancak gelişme alanlarının büyüklüğü, yapılaşmamış boş
arazilerin çokluğu, kuşkusuz Silivri’nin önemli potansiyelleridir. Silivri bu
potansiyeller ile mevcutta yapılaşmasını büyük ölçüde tamamlamış ilçelere göre
daha büyük avantajlara sahip. Büyük arazi kullanımları gerektiren stratejik
fonksiyonlar Silivri’de yer seçecek. Nitekim Silivri için İstanbul 1/100000
Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda verilen stratejik kimi fonksiyonlar, ilçenin
çekim merkezi olma hedefini destekleyen, nüfus çekecek, istihdam yaratacak,
büyük alan kullanımı gerektirecek.
Planda, İstanbul’da yeni gelişimin en yoğun yaşanacağı bölge
olarak tarif edilen ve Ortaköy, Çanta, Değirmenköy, Büyükçavuşlu, Selimpaşa,
Kavaklı, Gümüşyaka ve Silivri merkez yerleşmelerini kapsayan alt bölgede nüfus
1.500.000 kişi olarak belirlenmiştir. Silivri merkezin nüfusu 350.000 olarak
tahmin edilmekte.
“2023 YILI İÇİN TOPLAM 524.500
KİŞİLİK BİR ÇALIŞAN
SAYISI HEDEFLENMEKTE”
Silivri İlçesi sınırları içerisinde kalan Batı Gelişme Alanı
Alt Bölgesi’nin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik kentsel fonksiyonların ve
ticaret alanlarının yer alacağı Silivri alt kümesinde 2023 yılı için toplam
524.500 kişilik bir çalışan sayısı hedeflenmekte. Bu istihdamın sektörel
dağılımının %58 hizmet, %28 sanayi ve %14 tarım olacağı öngörülmekte. Silivri
merkezde ise 230.000’i turizm, ticaret ve hizmet sektöründe olmak üzere toplam
250.000 kişinin istihdam edilmesi planlanmakta.
Planda Silivri’nin bilgi, iletişim ve teknoloji odaklı bir
ekonomik yapıya sahip olması amaçlanmakta. Üst düzey merkez niteliğinde olacak
bu merkezin, kentsel yapılanma içinde üniversite, teknoloji geliştirme bölgesi,
fuar, kültür ve kongre merkezlerinin yanı sıra turizm alanlarıyla desteklenmesi
ve bilgi ekonomilerinin yoğunlaşma alanının çekirdeğini oluşturması
hedeflenmekte. Bu yapı içerisinde kentte gelişmesi planlanan ekonomik
faaliyetler arasında finans, ticaret, hizmet, sağlık, eğitim ve turizm
sektörleri yer almakta. Ayrıca planda Silivri’nin doğal ve kültürel
potansiyelleri dikkate alınarak kıyı, kültür ve kongre turizminin gelişmesi de
desteklenmekte.
Planın temel stratejilerinden birisi İstanbul’un küresel
düzeyde güçlenmesini sağlamak için bilgi ve teknolojiye dayalı, yüksek ekonomik
rekabet gücüne sahip sürdürülebilir bir ekonomiye sahip olmasıdır. Planda bilgi
teknolojilerinin ve Ar-Ge faaliyetlerinin gerçekleştirileceği,
“ekonomi-teknoloji” dengesinin sağlandığı eğitim bilişim ve teknoloji
geliştirme alanları (EBT), ileri teknoloji alanları (İTA) ve tarımsal üretim
teknolojilerini geliştirme parkı (TTP) gibi alanlar oluşturulmuştur. Bilgi ve
teknolojiye dayalı bu alanlar özellikle Silivri Alt Bölgesi’nde yoğunlaşmakta.
İstanbul 1/100000 Ölçekli Çevre Düzeni Planında, Silivri
İlçesi sınırları içerisinde planlanan liman, havaalanı, raylı sistem ve 2 adet
lojistik merkezi ilçenin önemli ulaşım ve lojistik avantajlarıdır. Bu yapılanma
her sektörde üretilen ürünlerin Avrupa pazarına ulaştırılmasında ve bölgenin
ihracat potansiyelinin artırılmasında önemli bir araçtır.
“SİLİVRİ’NİN BU YENİ VİZYONUNU
DESTEKLEYEN EN ÖNEMLİ
KURUMLAR ÜNİVERSİTELERDİR”
Silivri’nin bu yeni vizyonunu destekleyen en önemli kurumlar
üniversitelerdir. Kentin bir üniversite kenti olması yerel yönetim olarak
bizlerin de en öncelikli projelerinden birisidir. Fener, Gümüşyaka, Alipaşa ve
Kavaklı’da yer alan ve kamu mülkiyetinde bulunan alanlarda üniversite
yerleşkeleri kurulabilmesi için çalışmalar başlatılmıştır. Bu kapsamda İstanbul
Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Türk Alman Eğitim ve Bilimsel Araştırmalar
Vakfı ve İstanbul Aydın Üniversitesi ile protokoller imzalanmıştır.
SİLİVRİ İLÇESİ’NİN
TARIM POLİTİKASI
İstanbul genelinde halen varlığını sürdüren kırsal
yerleşmelerin temel ekonomik aktivitesi olan tarım sektörü, ekonomik fayda
sağlamasının yanı sıra İstanbul’un kendine yeter bir kent olması açısından da
önem kazanmakta. Dolayısıyla, İstanbul’un sahip olduğu toprak kaynaklarının
tarımsal amaç dışı kullanımının engellenmesi ve tarımsal örgütlenmenin organize
edilmesi, sürdürülebilirlik açısından önem taşımakta.
İstanbul’da tarım alanlarının yoğunlaştığı ilçelerin başında
Silivri gelmekte. Silivri İstanbul’un, çeperde yer alan, kırsal nitelikler
taşıyan, ekonomisi büyük ölçüde tarıma dayalı, geniş verimli tarım topraklarına
sahip bir ilçesidir. Silivri ekonomisi %36 tarım, %29 sanayi, %25 hizmet ve %10
ticaret sektörüne dayalıdır. Silivri İlçesi’nin toprak varlığının %51’ini tarım
arazileri oluşturmakta.
İstanbul’un 2009-2023 dönemi için hazırlanan İstanbul
1/100000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda Silivri’nin ekonomik yapısında tarım
sektörünün kentte önemini koruyacağına işaret edilmekte, plan kararlarıyla da
bu süreç desteklenmekte. Ürün çeşitliliğinin artırılması, modern ve çevreyi
koruyan üretim metotlarının yaygınlaştırılması, katma değeri yüksek ürün
üretiminin teşvik edilmesi hem tarım sektörünün hem de çiftçinin rekabet gücünü
artıracak temel hedeflerdir.
Planda Silivri’nin yaklaşık %50’si tarım alanı olarak
planlanmış, bu alanlar ETA (Ekoloji Tarım Alanı) olarak belirtilmiştir. Elde
edilen ürünler; yöresinde ve ekolojik turizm alanlarında tüketilebileceği gibi,
İstanbul bütününde organik tarım ürünlerine olan talebi karşılamaya yönelik
olarak da değerlendirilecek. Özellikle kısa ve orta vadede ekolojik tarım
uygulama olanağı bulunmayan alanlarda; İyi Tarım Uygulamaları gibi uygun tarım
tekniklerinin kullanılmasıyla, kent ekolojisi çerçevesinde güvenilir gıda
üretiminin payının arttırılması gerekmekte.
İstanbul 1/100000 Çevre Düzeni Planı hedeflerinden bir
başkası, monokültür tarım yerine polikültür tarımı yaygınlaştırarak, toprak
erozyonunun önlenmesi ve buna bağlı olarak toprak verimliliğinin
arttırılmasıdır. Silivri’de farklı ürünlerin farklı üretim metotlarıyla
yetiştirilmesi mümkün. Nitekim planda Akören, Balaban, Bekirli, Çayırdere,
Danamandıra, Kurfallı ve Sayalar yerleşmelerindeki tarım toprakları ekolojik
üretim alanları açısından planlamaları yapılacak birinci derecede ekolojik
tarım potansiyeli olan alanlar olarak belirlenmiştir. Bu alanlarda başlatılacak
olan eko-tarım faaliyetleri, bölgeye eko-turizmi de beraberinde getirebilecek.
Tıbbi ve aromatik bitki varlığı ile süs bitkileri (çiçekçilik) açısından önemli
derecede potansiyele sahip alanlar olarak da Balaban, Büyükkılıçlı ve Fatih
saptanmıştır. Bu türlerin doğadan toplayıcılığının ve yetiştiriciliğinin
yapılması ve eko turizm potansiyelinin arttırılması teşvik edilecek.
Silivri-Selimpaşa’da bu dönüşümlere teknolojik,
organizasyonel ve eğitimsel katkı sağlamak amacıyla 475 hektarlık Tarımsal
Üretim Teknolojilerini Geliştirme Parkı (TTP) önerilmiştir. Silivri İlçesi’nde
planlanan Tarımsal Üretim Teknolojilerini Geliştirme Parkı İstanbul’da sadece
Silivri’de planlanmış büyük bir tarımsal teknoparktır.
Silivri tarımsal üretimde olduğu kadar bu tarımsal üretimin
yurtdışına pazarlanması konusunda da büyük potansiyellere sahip. Coğrafi konum
olarak Avrupa pazarına yakınlığı Silivri için büyük bir avantajdır. İstanbul
1/100000 Ölçekli Çevre Düzeni Planında, Silivri İlçesi sınırları içerisinde
planlanan liman, havaalanı ve 2 adet lojistik merkezi üretilen ürünlerin Avrupa
pazarına ulaştırılmasında önemli ulaşım ve lojistik avantajlardır.
İstanbul’da yoğun tarımsal üretimin yapıldığı birkaç ilçeden
biri konumundaki Silivri’nin bu ürünlerde markalaşması önemli hedefler
arasındadır. İlçede daha çevreye duyarlı modern üretim teknikleri ile daha
kaliteli üretim yapılması ürünlerin markalaşmasına ve dolayısıyla sektörün ve
çiftçinin rekabet gücünün artmasına yardımcı olacak.
SİLİVRİ İLÇESİ’NİN
SANAYİ POLİTİKASI
Sanayi sektörünün Silivri’nin ekonomisindeki payı %29’dur.
Silivri’deki sanayi firmaları merkezin yanı sıra, Ortaköy, Kavaklı, Selimpaşa,
Değirmenköy, Gümüşyaka, Çanta, Büyükçavuşlu Mahalleri ile Fener, Gazitepe,
Seymen ve Büyükkılıçlı köylerinde yer almakta. Firmaların alt sektörlere
dağılımına bakıldığında firmaların %20’si makine, %16’sı tekstil ve giyim,
%15’i plastik ve kauçuk, %12’sini ise ana metal ve metal eşya sektöründe
faaliyet göstermekte. İlçedeki diğer alt sektörler gıda ürünleri, ağaç
ürünleri, kağıt ürünleri, basım yayım, kimyasal ürünler, mineral ürünler,
ulaşım araçları ve mobilya alt sektörleridir.
İstanbul’daki mevcut sanayi alanları İstanbul 1/100000
Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda işlevleri farklılaştırılacak, mevcut sınırları
içinde sağlıklaştırılacak, kapasitesi doyurularak sağlıklaştırılacak sanayi
alanları olmak üzere “3 temel müdahale şekli”ne göre gruplandırılmıştır.
Silivri-Değirmenköy ve Silivri-Kavaklı’da yer alan sanayiler
için mevcut sınırları içerisinde sağlıklaştırılması kararı alınmış ve plan'da
sanayi alanı olarak gösterilmiştir. Bu alanlardaki sanayiler, sağlıklı bir
yapıya kavuşturulacak ve bölgelerinde dağınık durumda bulunan yerleşik alanlar
içindeki sanayiler ile yeniden organizasyonu yapılacak.
Silivri’deki diğer sanayi bölgeleri sanayi kullanımından
farklı kullanımlara dönüşme potansiyeline sahip alanlar olarak belirlenmiştir.
Bu alanlar planda gösterilen diğer fonksiyon alanlarına dönüşecek alanlar
olarak belirlenmiştir.
İstanbul 1/100000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nın sanayi ile
ilgili ana hedeflerinden birisi insan ve çevre sağlığı açısından risk
oluşturmama prensibiyle sanayinin rekabet gücünü arttırmak için AR-GE
desteğiyle teknoloji üreten ve yeni teknoloji kullanan, etkin bir lojistik sistemle
bölgesel ve küresel pazarlara açılan, katma değeri yüksek üretim yapan sanayi
türlerine geçişin desteklenmesidir. Bu hedef ile paralel oluşturulan Teknoloji
Geliştirme Alanları Silivri İlçesi’nde yoğunlaşmış olup bu alanlar hem sanayi
hem hizmet sektörüne önemli destekler sağlayacak alanlardır.
Liman, raylı sistem, havaalanı ve lojistik alanları ile
oluşturulan ulaşım ve lojistik sistemi sanayi alanları için önemli avantajlar
sunmakta.
SİLİVRİ İLÇESİ’NİN
BİLİŞİM POLİTİKASI
İstanbul 1/100000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nın temel
stratejilerinden birisi İstanbul’un küresel düzeyde güçlenmesini sağlamak için
bilgi ve teknolojiye dayalı, yüksek ekonomik rekabet gücüne sahip
sürdürülebilir bir ekonomiye sahip olmasıdır. Planda bilgi teknolojilerinin ve
Ar-Ge faaliyetlerinin gerçekleştirileceği, “ekonomi-teknoloji” dengesinin
sağlandığı eğitim bilişim ve teknoloji geliştirme alanları (EBT), ileri
teknoloji alanları (İTA) ve tarımsal üretim teknolojilerini geliştirme parkı
(TTP) gibi alanlar oluşturulmuştur. Bilgi ve teknolojiye dayalı bu alanlar
özellikle Silivri Alt Bölgesi’nde yoğunlaşmaktadır.
İstanbul 1/100000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda, Silivri
İlçesi sınırları içerisinde yaklaşık 1000 ha’lık Eğitim Bilişim ve Teknoloji
Alanı (EBT) planlanmıştır. Bilgi ekonomilerinin araştırma ve üretim merkezleri
olan EBT alanlarında ileri teknoloji kullanan firmaların, teknoparkların,
üniversitelerin, ileri teknoloji enstitülerinin, Ar-Ge vb. birimlerin yer
alması öngörülmekte. Bu alanlarda üretim yapılmaması ve fabrika niteliğinde
yapılaşmanın olmaması planlanmakta.
İstanbul 1/100000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda, Silivri
İlçesi’nin sınırları içerisinde yaklaşık 220 ha’lık bir alan İleri Teknoloji
Alanı olarak planlanmıştır. İleri Teknoloji Alanı, sanayi, araştırma kurumları,
üniversiteler ve kamu sektörü arasında işbirliğini sağlayacak ortamı
oluşturarak yenilikçi ve katma değeri yüksek, genel endüstri ve savunma
sanayilerinin nitelikli üretim süreçlerine katkı sağlayacak, bilimsel bilgiden
teknoloji üreterek, esnek üretim ve esnek otomasyon sistemlerinin, bilişim ve
iletişim teknolojilerinin geliştirildiği ve üretildiği alan olarak hizmet
verecek. Silivri merkezde planlanan bu alanlarda üretim yapılabilecek.
İstanbul 1/100000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nda Silivri İlçesi
sınırları içerisinde yaklaşık 475 ha’lık Tarımsal Üretim Teknolojilerini
Geliştirme Parkı planlandı. Tarımsal üretimde verimliliği artırmak ve tarımsal
yatırımı teşvik etmek, ürün kalitesini ve standardını yükseltmek, modern tarım
işletmelerinin kurulmasına öncülük etmek, ulusal ve uluslar arası seviyede
rekabete dayalı büyük ölçekli tarımsal üretimi gerçekleştirmek, özendirmek ve
yaygınlaştırmak için gerekli alt yapı sağlanması bağlamında tarım teknolojileri
konusunda verimli tohum üretimi aşamasından sonuç ürünün çıkışına kadar
bilginin üretileceği, uygun ve karlı teknolojilerin geliştirileceği, bilgi ve
teknolojinin uygulanması konusunda tarım sektöründe çalışacaklara destek
olunacağı ve aynı zamanda ekolojik tarımın gelişmesine yönelik çalışmaların
yapılacağı tarımsal teknoparklardır. Bu fonksiyon Silivri-Selimpaşa’da
önerildi.”
