Polikistik over (PKO), yumurtalıklarda çeşitli nedenlerle oluşan bir hormonal ortam dengesizliği
sonucu yumurtlama olmaması ve buna bağlı olarak ortaya çıkan genellikle
gecikmeler şeklinde adet düzensizliği, tüylenme, kilo alma, sivilcelenme, gebe
kalamama veya "zor” gebe kalma ve çok çeşitli başka belirtilerle seyredebilen
bir durumdur.
Bu sendrom her kadında daha farklı seyreder. Bazı kadınlarda tek belirti tüylenme olabileceği gibi,
bazılarında adet düzensizliği ön planda olabilir. Tüm belirtilerin beraberce
görüldüğü Polikistik Over Sendromu enderdir.
BELİRTİLER
ADET DÜZENSİZLİKLERİ
haftadan daha uzun aralarla görülen, düzensiz, uzun süren, fazla miktarda
kanamalara neden olur. Çok ender durumlarda PKOS'lu bir kadın düzenli olarak
adet görmeye devam edebilir.
KISIRLIK
beraberinde getirir.
ŞİŞMANLIK
sonucunda mı geliştiği yoksa aşırı kilolu olan kadınlarda mı daha fazla
PKOS'unun görüldüğü hala tartışmalıdır.
KRONİK KASIK AĞRISI
yumurtalıkların kasıklarda dolgunluk yaptığına inanılır.
İNSÜLİN HORMONUNDA ARTIŞ
Polikistik Over Sendromu olan hastalarda diğer önemli bir nokta da insülin direncidir. İnsulin direnci
sonuç olarak şeker metabolizmasında bozukluk ve şeker hastalığına eğilimi
artırmaktadır. Genel olarak hastaların % 50'sinde insülin direncine rastlanır.
YÜKSEK TANSİYON
Kan basıncı 140 / 80 ' in üzerinde olabilir.
TÜYLENME VE SAÇ DÖKÜLMESİ
hormonu yerine testosteron hormonu üretilir ve kana geçer. Bu hormon kadınlarda
normalden fazla salgılandığında tüylenme ve sivilcelenme yapabilen bir
hormondur Aşırı tüylenme ve bazen erkek tipi saç dökülmesi de izlenmektedir.
Daha önceleri çenede ve dudak üzerindeki tek tük ,ince tüyler giderek
kalınlaşır ve sayı olarak artarak estetik bir problem yaratır. Daha ileri
durumlarda normaldışı tüylenme göğüsler arasında, göğüs uçlarında ve göbekte
ortaya çıkabilir.
CİLT YAĞLANMASI
lekelenmeler görülebilir.
TANI
Düzensiz adet gören ve
belirgin bölgelerinde erkeksi tüylenme bulunan kadınlarda tanı kolaylıkla
konabilir. Ama biyokimyasal olarak da kanda gösterilebilecek bazı bulgular
vardır. Bunların başında testesteron miktarı gelir. Testesteron miktarının üst
sınıra yakın ve üst sınırda seyretmesi gerekir. Bir başka androjen hormonu olan
ve böbreküstü bezlerinden salgılanan DHEAS hormonunun düzeyine de bakılması
gerekir. Eğer bu hormonların kandaki düzeylerinin yüksek olduğu gösterilirse
tanı belirlenmiş olur.
TEDAVİ
PKOS tedavisinde hastalığı
tamamı ile ortadan kaldırabilecek etkili bir yöntem yoktur. Hastanın ihtiyacına
göre tedavi düzenlenir.
Adet düzensizliği ve tüylenme şikayeti belirgin
olan kadınlarda tedavi de doğum kontrol ilaçları oldukça etkilidir. Buradaki
tedavi ile yumurtalıklardan üretilen erkeklik hormonunu baskılanmaktadır. Bu
tedavi şeklinde amaç vücutta yeni tüylerin oluşumunun engellenmesidir. Başlanan
tedaviden sonuç alabilmek için en azından 6ay- 1yıl beklemek gereklidir.
Polikistik overi olan kadınların bir çoğunda yumurtlama gerçekleşmediği için infertilite problemi de olabilir. Eğer çocuk istemi varsa kullanılacak tedavi yumurtlama sağlayıcı ilaçların kullanımıdır. Bu tedaviler ile polikistik overli kadınların % 80'inden fazlasında yumurtlama sağlanabilir.
Gerek kısırlık gerekse tüylenme tedavilerinde
izlenecek ilk yol bir diyetisyen eşliğinde kilo verilmesidir. Çünkü ancak kilo
kaybı ile hormonal düzenin normal şekle girebildiği izlenmiştir. Buradaki
neden, kilo artışına bağlı vücutta hormonal bir kısır döngü oluşmuştur ve bunu
kırmanın tek yolu zayıflamaktan geçer.
