CHP’den “Bütçe Hakkı”nıza sahip çıkın” çağrısı

Silivri CHP İlçe Başkanı Mümin Tuğlu, Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'nun Sivil Toplum Kuruluşları ve İlçe Başkanlıklarına gönderdiği "Bütçe” ile ilgili mektubunun kamuoyuna duyurulması amacıyla basın toplantısı düzenledi. CHP İlçe Binası’nda gerçekleştirilen toplantıya; CHP ilçe yönetim kurulu üyeleri, Kadın Kolları yönetim kurulu üyeleri, meclis üyeleri ve aday adayları, CHP Belediye Başkan Aday Adayı Selami Değirmenci, Kent Konseyi Başkanı Dilruba Önal, Şoförler Odası Başkanı Recep Akıncı ve Başkan Vekili Aliş Eren, Silivri Birleşik Esnaf Sanatkârlar Odası Başkanı Ali Tabakoğlu, Hacı Bektaşi Veli Anadolu Kültür Vakfı Silivri Şube Başkanı Tamam Köroğlu katılanlar arasında yer aldı.

‘BÜTÇE HAKKI’NI TANIMLADI
Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu’nun mektubunda şu görüşlere yer verildi: ""Bütçe Hakkı” Demokrasilerde devletin yapacağı harcamaların kapsamı ve büyüklüğün, bu harcamaların finansmanını sağlamak üzere vatandaşın ne kadar vergi ödeyeceğine, milletin kendisinin karar vermesidir. Millet bu hakkını parlamentodaki seçilmiş temsilcileri aracılığıyla "bütçe konuları” çıkararak kullanır. Bu hak; vergilerin usulüne uygun olarak toplanıp toplanılmadığı ile harcamanın kanunlara ve amacına uygun olarak yapılıp yapılmadığının denetlenmesini ve sonuçlarının parlamentoya sunulmasını da gerektirir. "Bütçe hakkı” egemenliğin millete ait olması ilkesinin doğal bir yansımasıdır.

"BÜTÇE HAKKI YOK SAYILIRSA DEMOKRASİDEN BAHSEDİLEMEZ”
Parlamentoların "Bütçe hakkı” iktidarlar tarafından yok sayılır veya kısıtlanırsa demokrasiden, kuvvetler ayrılığından, hak ve özgürlüklerden söz edilemez 2001 yılında yaşanan ekonomik krizin ardından kamu mali yönetiminde mali saydamlık, hesap verebilirlik ve denetim konularına ülkemizde özel bir önem verilmiştir. Bu çerçevede, TBMM’nin bütçe hakkını etkin bir şekilde kullanabilmesi için uluslararası standartlarda ve Avrupa birliği normlarında uygun bir yapı kurulması öngörülmüştür.

"AKP HÜKÜMETİ KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK İLKESİNİ YOK EDİYOR”
Ancak AKP hükümetleri kamu mali yönetiminde kurallılık, saydamlık ve öngörülebilirlik adına kendi dönemlerinde olanlar da dahil olmak üzere, atılmış adımları birer birer yok etmeye başlamıştır. Bugün ekonominin çapasız kalması ve buna paralel olarak ekonomide ortaya çıkan kırılganlıkların altında iktidarın hesap vermekten ve denetimden kaçınması da önemli bir rol oynamaktadır.

"AKP GRUBUNUN ÖNERGESİYLE SAYIŞTAY’A DENETİM YAPMA YETKİSİ KALDIRILDI”
Hükümetin, Sayıştay denetimini uluslararası standartlarda uzaklaştıran müdahaleleri daha 2010 yılında başladı. Sayıştay kanununun TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi sırasında 2010 Aralık ayında AKP Grubu’nun kabul edilen bir önergesiyle Sayıştay’ın INTOSSAI (Uluslararası Sayıştaylar Birliği) denetim standartlarında uygun performans denetimi yapma yetkisi kaldırıldı.

"SAVURGANLIK VE ZARARI HALK BİLMESİN İSTEDİLER”
Bunun nedeni hükümetin, Sayıştay’ın 2010 yılında hazırlayarak TBMM’ye sunmaya hazırlandığı altı konudaki performans denetimi raporlarında yer alan kamu kaynaklarının verimlilik, etkililik ve ekonomililik ilkelerine uyulmadan savurganca kullanıldığına ve yüksek miktarda kamu zararına neden olduğuna ilişkin bulguları TBMM’den ve kamuoyundan saklama isteğiydi.

"OLANAKSIZ HALE GETİRİLEN DENETLEME NEDENİYLE SAYIŞTAY RAPORUNU MECLİSE SUNAMADI”
Bununla yetinmeyen AKP Hükümeti daha sonra 4.7.2012 tarihinde kabul edilen 6353 sayılı kanunla bu kez mali işlem ve faaliyetlerin yasalara uygunluğunun INTOSAI Denetim standartlarına uygun olarak denetlenmesi olanaksız hale getirildi. Sayıştay yönetimi bu yasayı gerekçe göstererek kamu idarelerinin 2011 yılı harcamalarına ilişkin denetim sonuçlarını kapsayan 132 adet Sayıştay Raporunu TBMM’ye sunmadı. Bunun sonucunda AKP Hükümetinin 2013 yılı Bütçesi ile 2011 yılı Kesin Hesabı Sayıştay Raporları olmadığından TBMM tarafından denetlenemeden yasalaştı.

"ANAYASA MAHKEMESİ; SAYIŞTAY’IN BAĞIMSIZ OLMASI GEREKTİĞİNİ SAVUNDU”
Anayasa Mahkemesi, CHP’nin açtığı dava sonucunda, anılan yasayı (6353 Sayılı Kanun) 27.12.2012 günlü E.2012/102, K. 2012/207 sayılı kararıyla iptal etti. İptal gerekçeleri arasında "Yasama organına tanınan bütçe hakkı, sadece bütçenin yapımını değil, bütçenin uygulanmasının denetlenmesini de kapsamaktadır. Sayıştay denetimi, TBMM’ye sunulan Sayıştay raporuyla sonlanan bir süreci kapsamaktadır. Dolayısıyla yasama organının işlevini etkin ve sağlıklı bir biçimde yürütmesinde Sayıştay denetiminin önemi yadsınamaz. Öte yandan Sayıştay denetimi, demokratik devlet ilkesinin bir gereği olarak yürütmenin, halka ve yasama organına hesap verme sorumluluğunun işlevselleştirilmesinin en önemli araçlarındandır. TBMM adına kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarını denetleyen Sayıştayın, bu görevini ifa ederken yürütme organından tamamen bağımsız olarak hareket etmesi gerektiği kuşkusuzdur.” İfadeleri yer aldı.

"İPTAL KARARINA RAĞMEN SAYIŞTAY YÖNETİMİ RAPORU GÖNDERMEDİ”
Ancak Sayıştay yönetimi bu iptal kararına rağmen 132 Sayıştay Raporunu TBMM’ye göndermedi. AKP Grubu bu yıl da, 2012 yılı denetim raporlarının TBMM’ye gönderilmesini önlemek amacıyla, yeni bir kanun teklifini Nisan 2013’de TBMM’ye sundu. Ancak başta CHP’nin muhalefeti olmak üzere, diğer muhalefet partilileri ile Sayıştay denetçilerinin ve medyanın yoğun tepkisi üzerine söz konusu teklifin yasalaşması yönünde bir adım atılamadı.

"YOLSUZLUKLAR, USULSÜZLÜKLER HÜKÜMETİN ARZUSUYLA ÇIKARILDI”
Ancak bu kez de iktidar, TBMM’de hiçbir uzlaşma arayışına girmeden kendi çoğunluğuna seçtirdi, Sayıştay üst yönetimi devreye soktu. Sayıştay üst yönetimi Hükümetin arzusu üzerine Genel Uygunluk Bildirimi ile birlikte sunulan Sayıştay raporlarından TBMM’ye gönderilen 2012 yılı kesin Hesap Kanun Tasarısı’nı ilgilendiren yolsuzluk ve usulsüzlüklere ilişkin denetim bulgularını çıkardı. Böylece parlamentonun sağlıklı denetim hakkı elinden alınmış oldu.

"BÜTÇE HAKKINA SAHİP ÇIKALIM”
Biz CHP olarak milletin "BÜTÇE HAKKI” 2014 Bütçesinin TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi sürecinde de sahip çıkacağız. Milletimizin de bizi desteklemesini ve Meclisine emanet ettiği "BÜTÇE HAKKI” na sahip çıkmasını bekliyoruz. İktidarın bu yetki tecavüzü ve hak gaspını millete duyurmakta sadece bize değil, vergi verenler olarak size de büyük görev düştüğüne inanıyor; en derin saygılarımı sunuyorum.”

Hazal BAŞARAN